Ik zie vaak dat mensen op zoek zijn naar een schaduwrijke bodembedekker voor in de border: een kruipplant die de grond mooi bedekt, maar waar je ook af en toe overheen kunt lopen. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien tegenstrijdig. Een tuinborder is er voor de sier, waarom zou je tussen de tuinbeplanting willen lopen?

Toch herken ik het idee heel goed. In veel tuinen zijn er plekken die je graag groen en dicht begroeid wilt hebben, maar die ook makkelijk bereikbaar blijven – bijvoorbeeld om ergens bij te kunnen of omdat het nu eenmaal een logische looproute is. Juist voor die situaties is het handig om te kiezen voor sterke, schaduwtolerante bodembedekkers die goed tegen een stootje kunnen. Daarom heb ik een top 5 gemaakt voor tuinliefhebbers die dit probleem herkennen en hun schaduwrijke border zowel mooi als praktisch willen inrichten.

Ik ben dol op mijn sierborder. Met plezier kijk ik naar de bloeiende azalea’s en de stralende vuurdoorn. Toch zijn er ook momenten waarop ik even door de beplanting heen moet lopen. Dat komt deels door de brede border: ik ben namelijk het type dat houdt van een “volle” tuin. In mijn bloementuin zie je nauwelijks kale grond, en dat is een bewuste keuze. Zo voorkom ik bijvoorbeeld dat katten mijn tuin als kattenbak gebruiken. Om die reden kies ik voor laagblijvende planten die de bodem goed bedekken én waar je, als het nodig is, voorzichtig op kunt staan.

Denk bijvoorbeeld aan het snoeien of begeleiden van de Toscaanse jasmijn achter in de border. Dan is het wel zo prettig als je even stevig kunt staan zonder direct goede vaste tuinplanten te beschadigen. Ook speelde onze hond vroeger een rol in deze keuze. Een pup die nog niet goed luistert, loopt nu eenmaal kriskras door de tuin. Je wilt dan niet dat je border er na één speels rondje al lelijk uitziet. Met sterke bodembedekkers die tegen een paar stappen kunnen, voorkom je kapotte planten en blijft je tuin er verzorgd uitzien.

Een schaduwrijke tuin wordt vaak gezien als lastig: gras groeit slecht, borders blijven kaal en veel planten lijken het al snel niet naar hun zin te hebben. Toch kun je met een schaduwrijke achtertuin, vele kanten op.. Met de juiste bodembedekkers kun je een dicht, groen tapijt creëren dat niet alleen mooi oogt, maar ook tegen een stootje kan. Ideaal dus voor plekken waar je af en toe overheen loopt, zoals paadjes, onder bomen of tussen stapstenen. Hieronder vind je vijf sterke soorten die schaduw verdragen én beloopbaar zijn.

Maagdenpalm is een van de bekendste bodembedekkers voor schaduw, en dat is niet zonder reden. Deze wintergroene plant groeit snel en vormt een zee van paarse of witte bloemen, in combinatie met de glanzende, donkergroene bladeren, is dit een zeer aantrekkelijke tuinplant. 

In iedere achtertuin zou deze bodembedekker goed kunnen staan.  De grondkruiper kan goed belopen worden, al is het geen plant voor intensief gebruik zoals een gazon. Ideaal dus voor plekken waar je af en toe langsloopt. Bovendien onderdrukt de bodembedekker het groeien van het  onkruid, waardoor je onderhoud beperkt blijft. En het allergrootste voordeel is dat je de tuinplant er makkelijk uittrekt, als het te veel wordt. Daarbij kun je het stekje ook ergens anders plaatsen en dan groeit de bodembedekker gewoon weer door.

Pachysandra, ook wel schaduwkruid genoemd, is dé oplossing voor lastige, droge schaduwplekken. Denk aan de grond onder bomen of langs een noordmuur. Deze plant vormt een laag, compact en wintergroen tapijt dat nauwelijks ruimte laat voor onkruid. De tuinplant is iets groter dan een doorsnee bodembedekker, de groenblijvende plant is iedaal om te plaatsen onder een ware blikvanger zoals een Japanse Esdoorn  of een  boompje op stam.

Hoewel pachysandra niet bedoeld is om dagelijks overheen te lopen, kan de tuinplant lichte betreding prima verdragen. Gebruik hem bijvoorbeeld tussen stapstenen of op plekken waar je af en toe doorheen loopt. De frisgroene bladeren zorgen het hele jaar door voor structuur en rust in de tuin.

De ooievaarsbek ‘Rozanne’ is een kleurrijke bodembedekkers. Waar veel geraniums vooral geschikt zijn voor zon, doet deze variant het ook goed in halfschaduw. Hij bloeit bovendien uitzonderlijk lang: van het late voorjaar tot ver in de herfst.

‘Rozanne’ groeit iets losser dan andere bodembedekkers, maar vormt toch een mooie, lage bedekking. Hij kan redelijk tegen belopen worden, vooral als de planten goed zijn aangeslagen. De violetblauwe bloemen met een wit hartje geven een speels en levendig effect aan schaduwrijke plekken. In de winter verdwijnd de plant, maar in het voorjaar komt de kruiper weer te voorschijn. Er zijn meerdere Geraniums,in verschillende kleuren. De bodembedekker wordt ook wel Ooievaarsbek genoemd. Geranium sanguineum 'Straitum' is er ook zo een, deze is lichtroze van kleur.

De goudaardbei lijkt qua uitstraling op de bekende bosaardbei, maar is vooral bedoeld als sierplant. Deze groenblijvende bodembedekker voelt zich uitstekend thuis in schaduw en halfschaduw en vormt een dicht, laagblijvend tapijt.

In het voorjaar bloeit hij met kleine, gele bloemen die een zonnig accent geven aan donkere plekken in de tuin. De plant is sterk en kan goed tegen lichte betreding, waardoor hij geschikt is voor informele paadjes of speelhoekjes. Daarnaast blijft het blad vaak groen in de winter, wat zorgt voor een jaarrond verzorgd uiterlijk

Kruipphlox staat vooral bekend als zonliefhebber, maar kan ook lichte schaduw verdragen. Het is een uitstekende keuze voor randen, tussen stapstenen of op plekken waar je af en toe overheen loopt. In het voorjaar verandert deze plant in een kleurrijke zee van bloemen, deze zijn verkrijgbaar in  roze, paarse, witte of blauwe kleuren.

Na de bloei blijft een groen, compact kussentje over dat redelijk stevig is. Kruipphlox kanr kan af en toe een stap prima verdragen, als de bodembedekker maar niet continu bestapt wordt. Combineer hem daarom bijvoorbeeld met stapstenen voor een speels en praktisch effect.

Hoewel deze bodembedekkers tegen een stootje kunnen, is het goed om realistisch te blijven: geen enkele plant is zo slijtvast als gras. Wil je een pad creëren waar veel gelopen wordt, dan zijn stapstenen of grindpaden een slimme aanvulling.

Daarnaast geldt: hoe beter de planten zijn geworteld, hoe sterker ze worden. Geef nieuwe aanplant dus de tijd om zich goed te vestigen voordat je ze intensiever gebruikt. Regelmatig water geven in droge periodes helpt daarbij, zeker op beschutte schaduwplekken.

Met deze vijf bodembedekkers maak je van een moeilijke schaduwplek een sfeervol en functioneel onderdeel van je tuin. Groen, onderhoudsarm én beloopbaar – een combinatie die elke tuinliefhebber kan waarderen.